İçeriğe geç

Modern Yoga’nın Kökenlerine Dair

Yoga’ya ilişkin kaynakları taramaya başladığımızda M.Ö. 1500’lere kadar gidebiliriz. Tarihsel olarak bugün bildiğimiz fiziksel pratikten eser yoktur; önce bolca kutsal metin, destan ve hatta kaydı olmayan sözel gelenek ile karşılaşırız. Vedalar ile başlayan dönem sözel gelenekten yazılı geleneğe geçen edebi metinleri (kutsal metinler, destanlar vb.) kapsar. M.Ö. 800’lerde Vedaların sonu (Vedanta dönemi) ile Upanisadlar’ın daha felsefi metinleri ile devam eder. Bhavad Gita ile destansı anlatı kutsal ve dinsel bir anlatıyla birlikte “Karma Yoga” yani eylem yogasını ortaya koyan önemli bir kaynak olmuştur. 

Destanları ve kutsal metinleri takiben Klasik Yoga Dönemi Buddha sonrasında Patanjali’nin Yoga Sutraları ve Hatha Yoga Pradipika ile bugün aşina olduğumuz kavramları ortaya koyar. Patanjali Yoga Sutralar’da Yoga’nın 8 koluna (Ashtanga Yoga) değinir. 8 kol Buddha’nın 8 katlı yüce yolundan alınmıştır. Yoga sutralara göre Yoga’nın en sade haliyle tanımı; “Zihnin tekrar eden döngülerini sabitlemek”tir. MS. 400’lerde yazıldığı tahmin edilen Yoga Sutralarda geçen 8 koldan sadece biri olan Asana- bugün yoga pozları olarak bildiğimiz- belli form, seriler, akışlar şeklinde tanımlanmamıştır. Yoga duruşunun basit ve dengede olması gerektiği söylenmiştir. 

Svātmārāma tarafından yazılan ve derlenen Hatha Yoga Pradipika 15. yüzyıla geldiğimizde bize bugünki Hatha Yoga’nın temellerini sunan en yakın kaynak olarak ortaya çıkar. Kitapta Yoga pratiğinin yapılacağı ortam, genel olarak hayat biçimi, Yoga duruşları, nefes, temizlik vb uygulamalara dair temel prensipler ortaya konmuştur. 

1800’lerin sonunda Swami Vivekenanda’nın Raja Yoga kitabı ile Yoga Sutralar’ın Batı’nın anlayabileceği bir yorumunu yaparak Yoga’nın batıya açılışına vesile olur. Karma Yoga, Bhakti Yoga ve Jnana Yoga da Raja Yoga’ya eşlik eder, Hint mistikliğinden öteye, kişinin kendini keşfine dair bu yol açar. 

1900’lerden itibaren Yoga’nın ruhsal, içsel ve düşünsel tarafları kadar, sağlık ve vücut geliştirme tarafı da gelişmeye başlamıştır. Modern Yoga’nın gelişiminde farklı kaynaklardan beslenerek bir sistem sunan T. Krishnamacarya; bugün farklı ekoller olarak duyduğumuz çeşitli tarz Yoga uygulamasını ortaya koyan önemli bir isimdir. 

Krishnamacarya’nın kişisel yolculuğu ve farklı kaynaklardan (eski metinler, öğretiler, Hint tıbı, hukuk vb.)  beslenmesi sayesinde pek çok öğrenci yetiştirmiştir. Öğrencileri de kendi yollarını çizmiş ve Modern Hatha Yoga da dahil, Iyengar Yoga (B.K.S Iyengar), Ashtanga Vinyasa Yoga  (Pattabi Jois) , Vini Yoga-Yoga Terapi (Desikachar) gibi pek çok tarzın gelişimine vesile olmuştur. Modern Yoga’nın kendi coğrafyasında geçirdiği dönüşüm batıya yayılmasında da rol oynamıştır.